คิดมานานแล้วว่า กีฬาเปตองน่าจะได้ทำสนามขึ้นไว้ที่สนามกีฬาและสวนสาธารณะเฉลิมพระเกียรติ ๘๐ พระพรรษานี้ แม้เมื่อหกเจ็ดปีก่อนจะได้เคยทำไว้แห่งหนึ่งที่ศูนย์เยาวชนตลาด ๔ ป้ายทันใจและไม่เป็นที่นิยมก็ตาม อาจเป็นเพราะขาดสิ่งอำนวยความสะดวกหลายอย่าง เช่น แสงสว่าง อุปกรณ์ การเดินทาง ฯ

แต่กีฬาเปตองนั้นก็เป็นกีฬาที่เราเคยเห็นบ่อยในภาพของสมเด็จย่าที่ทรงโปรดปรานกีฬาชนิดนี้ จึงไม่ได้เพียงเหมาะสำหรับคนทั่วไปเท่านั้น แต่สำหรับผู้สูงอายุแล้วก็เป็นกีฬาที่เหมาะสมกับวัยอีกด้วย เพราะลักษณะการเล่น ต้องใช้ทั้งการเคลื่อนไหวของร่างกาย การย่อตัว การก้ม การใช้สมาธิ การคิด ฯ ทำให้เกิดความเพลิดเพลินใจได้

กอปรกับที่สนามกีฬาฯ ของเทศบาลฯ นอกจากสนามฟุตบอลและทางเดิน ทางวิ่งแล้ว เรายังมีชนิดกีฬาไม่มากไปกว่านี้ ก็จึงเล็งหาสถานที่ว่าจะทำตรงที่ใดจึงจะลงตัว บทความนี้ นอกจากจะกล่าวถึงเรื่องข้างต้นแล้ว ยังเจตนาจะเล่าถึงการทำสนามกีฬาเปตองให้ทราบอีกด้วย


สนามเปตอง ถ่ายจากด้านทิศใต้ของแปลง


ร่องน้ำด้านทิศใต้แผ่กว้างกว่าบริเวณอื่นเพราะ
พื้นที่โดยรวมกว้างมากกว่า
แลเห็นวัชพืชเดิมที่เกาะยึดสันดิน
อยู่อย่างแข็งแรง ป้องกันหน้าดินพังซึ่งต้องรักษาไว


เวลาจะเล่นก็เดินข้ามสะพานมาฝั่งนี้เพื่อหนีความวุ่นวาย
จากด้านที่ติดกับถนนซึ่งใช้เดิน วิ่งและการไปมา
สำหรับยวดยานทั้งหลาย



ทางลาดยางจังหวะลาดโค้งตามลู่วิ่งข้างสนามฟุตบอล หากขับเผลอหลุดมาก็ยังมีร่องน้ำขวางอยู่


เมื่อตัดสินใจเลือกพื้นที่บริเวณด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ของแปลงที่ดินสนามกีฬาฯ เพื่อทำสนามเปตองแล้ว การออกแบบก็เริ่มขึ้น อย่างแรกคือระดับดินที่อยู่ต่ำกว่าผิวทางลาดยางประมาณสักหนึ่งศอกโดยเฉลี่ย หากจะนำดินจากหลุมลูกรังของเทศบาลที่คลองไอ้วอง บ้างชำฆ้อมาถมคงใช้เป็นร้อยเที่ยว ต้องสิ้นค่าใช้จ่ายมาก อีกทั้งที่ที่จะทำสนามเปตองตรงนี้ อยู่ชิดกับทางโค้งตามลู่วิ่งของสนามฟุตบอลพอดี หากปรับให้เสมอกับผิวทางลาดยาง รถยนต์หรือแม้แต่รถจักรยานยนต์ รถจักรยาน ก็อาจเผลอวิ่งหลุดเข้ามาในสนามเป็นอันตรายต่อคนได้ นอกจากนี้ ความคิดที่อยากจะให้พื้นที่บริเวณนี้ได้มีร่องน้ำเพื่อให้เกิดความชุ่มชื้น ไม่ใช่เป็นผืนดินเป็นแปลงปลูกหญ้าเพียงอย่างเดียว จึงตัดสินใจใช้ดินในแปลงนี้ถมตัวมันเอง โดยขุดเป็นร่องน้ำตามภาพที่ปรากฏ ซึ่งคำนวณแล้วว่าต้องขุดลึกเท่าใด กว้างยาวเท่าใด ดินถมจึงจะพอปรับระดับให้ได้ตามที่ต้องการ

ผิวสนามเปตอง บดอัดแล้วปูด้วยหินเกล็ด ฝนตกหนักก็ยังรักษาผิวสนามไว้ได้

จากนั้น เมื่อขุดและถมจนได้ระดับแล้ว ได้ร่องน้ำเพื่อความชุ่มชื้นแล้ว ได้เกิดความปลอดภัยในการใช้สนามมากขึ้นแล้ว และประหยัดการขนถ่ายดินได้แล้ว ก็กันพื้นที่ส่วนหนึ่งเป็นสนามเปตองขนาดมาตรฐาน กว้าง ๔ เมตร ยาว ๑๕ เมตร ตามแนวเหนือใต้เช่นสนามฟุตบอลเพื่อป้องกันแสงแดดส่องตาเวลาเล่น ได้ถึงสี่สนาม แล้วจึงปูหญ้า และทำสะพานไม้ข้ามร่องน้ำไว้สองจุด สันดินร่องน้ำ ก็ได้นำหญ้าแฝกและกระดุมทองมาปลูกเป็นเชื้อไว้ให้ลุกลามยึดเกาะหน้าดินมิให้พังต่อไป ส่วนวัชพืชที่สันดินร่องน้ำที่มีมาแต่เดิมก็รักษาไว้ เพราะช่วยยึดดินได้และดูสวยงาม ต่อเมื่อยามฝนตก น้ำในแปลงสนามหญ้าก็จะไหลไปลงร่องน้ำซึ่งได้ปลูกพุทธรักษาไว้แล้ว ทำให้เกิดความชุ่มชื้นและเย็นตา แม้ในหน้าแล้ง หมู่กอพุทธรักษาก็จะช่วยรักษาความชุ่มชื้นในร่องน้ำเอาไว้ได้ และเราสามารถให้น้ำได้เมื่อจำเป็น แต่ในระยะแรกนี้ จะต้องใช้ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยคอก และจุลินทรีย์ไปพรมไปโรยทั้งสันดินร่องน้ำ และดินในร่องน้ำเพื่อเลี้ยงดินให้ดี เนื่องจากเป็นดินลูกรังที่ขาดการบำรุงมาแต่ต้น เมื่อบำรุงดินไปสักระยะหนึ่งแล้ว ดินก็จะไปเลี้ยงต้นไม้ให้เราอีกทีหนึ่ง

เป็นอันว่า นับแต่กีฬาฟุตบอลชุมชนที่จะเริ่มตั้งแต่วันอาทิตย์ที่ ๑๔ มิถุนายนนี้เป็นต้นไป ก็จะมีกีฬาเปตองจัดควบคู่กันไปอีกชนิดหนึ่ง เพื่อเป็นกีฬาทางเลือก และเพื่อให้ประชาชนผู้ไปใช้สนามกีฬาได้ใช้หย่อนใจ สร้างสุขภาพพลามัยโดยเฉพาะเพื่อผู้สูงอายุ สร้างภาวะการร่วมกันเล่นกีฬาเป็นทีมอันจะนำมาซึ่งสปิริตหรือน้ำใจนักกีฬาให้เกิดยิ่ง ๆ ขึ้นในหมู่เราชาวเมืองแกลงได้ต่อไป

เมื่อฝนตก น้ำบนผิวทางลาดยางจะไหลเทไปทางขวา ส่วนน้ำบนสนามหญ้าจะไหลเทลงร่องน้ำที่ทำไว้เพื่อให้ดินชุ่มชื้น
 

ลักษณะดินคงต้องบำรุงให้มีคุณภาพดีขึ้น เพื่อให้ทั้งหญ้าแฝกและพุทธรักษา ได้อาหารที่อุดมสมบูรณ์จากดินเพิ่มขึ้น

June 8, 2009